listopada 16, 2026

"Medalion" Leszek Herman

"Medalion" Leszek Herman
Autor: Leszek Herman
Tytuł: Medalion
Cykl: Sedinum Exploration, tom 11
Data premiery: 28.10.2026
Wydawnictwo: Muza
Liczba stron: 416
Gatunek: powieść historyczno-sensacyjna
 
Leszek Herman przez pierwsze dziesięciolecie swojej obecności na polskim rynku książki dostarczał czytelnikom systematycznie, raz na rok powieść historyczno-sensacyjną (bądź przygodowo-awanturniczą, jak kto woli) z serii o grupie ekspedycyjnej Sedinum. To zawsze były książki rozbudowane, liczące po 500-600 stron, w których fikcja mocno oparta jest o ciekawostki i fakty historyczne, a powiązania między tomami na tyle luźne, że każdy jej tom można czytać od pozostałych niezależnie. Rok 2025 przyniósł jednak duże zmiany - od tego czasu książki Leszka Hermana na półki księgarskie trafiają dwa razy do roku, a znajome postacie z Sedinum Exploration dzielą czas i uwagę autora, jak i czytelników z nową bohaterką nowej serii historycznej Idą von Flemming (recenzje – klik!). Z tego też względu kolejne tomy debiutanckiego cyklu zostały lekko odchudzone.
Poza tworzeniem powieści Leszek Herman jest stale aktywny w swoim wyuczonym zawodzie - jest szczecińskim architektem, który mocno pasjonuje się historią swojego miasta. Widać to w jego prozie, w której Szczecin zawsze pełni ważną rolę. Nie inaczej jest z “Medalionem”, jedenastym tomem z serii Sedinum Exploration, który dość wyraźnie powiązany jest z tomem poprzednim pt. “Wrak Albionu” (recenzja - klik!). A jednak nawet bez znajomości tego tomu, “Medalion” przyniesie czytelnikowi niesamowitą literacko-historyczną frajdę!
 
Druga połowa października 1829 roku. Z wybrzeży Szkocji do Królewca rusza żaglowiec Mary Ann, na pokładzie którego znalazły się trzy skrzynie, których zawartości nikt nie zna. Wszyscy jednak wiedzą, że ich wartość jest wysoka, o czym świadczy specjalna obstawa złożona z trzech wojskowych i wysokie honorarium dla całej załogi, jeśli tylko przesyłka dotrze do adresata na czas. Co takiego przewożą, co warte jest aż takiego zachodu? Wypłynięcie w morze o tak późnej porze roku jest bardzo ryzykowne, a rejs już od samego początku nie idzie po myśli kapitana. Co, jeśli ładunek jest przeklęty? Skrywa coś, co może napytać im wszystkim biedy?
Niecałe dwieście lat później grupa członów Sedinum właśnie przymierza się do uroczystości, jaka na cześć jednego z nich zostaje wydaje w Windsorze. To jednak nie spotkanie z królem wzbudza w nich emocje, a to, co planują zrobić w trakcie - muszą wykraść historyczną kamizelkę, w której według wskazówek, jakie znaleźli, schowane zostały stare, bardzo cenne szafiry, które od chwili wyruszenia do Polski w 1829, pozostają zaginione…
 
Książka rozpisana jest na prolog, 21 rozdziałów i epilog - każdy z nich otwiera określenie czasu i miejsca akcji, która toczy się naprzemiennie: raz późną jesienią 1829 roku, raz współcześnie. Historia z roku 1829 prowadzona jest w narracji pierwszoosobowej czasu przeszłego przez porucznika Angusa Hamiltona, Szkota, który podjął się eskortowania tajemniczego ładunku. Czasy współczesne pisane są w narracji trzecioosobowej czasu przeszłego, a narrator przedstawia je podążając za grupką postaci - członów grupy Sedinum i ich znajomych. Styl powieści jest odpowiednio dopasowany do czasów, o których opowiada - fragmenty z przeszłości są stylizowane na dziennik z wyprawy Angusa, a język, jaki jest w nich użyty, od razu przywodzi skojarzenia z przeszłości: jest wykwintny, czuć, że posługuje się nim osoba z wyższych sfer, odpowiednio wykształcona. Oczywiście stylizacja jest na tyle subtelna, że współczesny czytelnik nie potrzebuje przypisów, by wszystko zrozumieć, a jednak na tyle skuteczna, że lektura zapewnia językową podróż w czasie. Rozdziały osadzone w czasach współczesnych są pozbawione tej elegancji wyższych sfer - tu język jest przewrotny, żywy, plastyczny, podszyty lekko ironicznym humorem, dzięki czemu dialogi wypadają jak przepychanki starych przyjaciół lubiących sobie uroczo dogryzać. Te fragmenty, zarówno dzięki akcji, jak i samemu językowi, nabierają cech dynamicznych, cech awanturniczych, dzięki czemu tak łatwo zaklasyfikować tę część historii jako błyskotliwą przygodówkę. We fragmentach współczesnych pojawiają się przekleństwa, pojawiają się też i zabawy językowe - jako że towarzystwo jest mieszane, angielsko-polskie, to czasami przeniesienie jednych powiedzonek na drugie daje bardzo zabawne efekty. Bez względu na czas akcji, styl powieści ma swój urok, a język użyty jest z wyczuciem - książkę czyta się świetnie!
„– A pytałam przecież… – westchnęła Gwen. – To mnie uciszałeś. Jak mogliśmy nie przewidzieć, że faceci na początku dziewiętnastego wieku byli mniejsi? Zwłaszcza od ciebie!
– Wszystko było mniejsze – dodał Johann. – Konie, psy, to i faceci.
– Dobrze, że tu nie ma Jamiego, bo zaczęłoby się gadanie o żywności na sterydach.”
Dwa czasy dają wrażenie dwóch różnych historii, choć ich intryga w pewnym momencie się łączy - poszukiwania, które Sedinum prowadzi współcześnie mają sporo wspólnego z wydarzeniami z roku 1829. Ta zagadka nadaje powieści charakter przygodowy - w końcu chodzi o szukanie skarbów, jednak nie sam cel jest najważniejszy, a to, co do niego prowadzi. Akcja czasów współczesnych toczy się dynamicznie i łączy interesy starych, szlacheckich rodów ze zwyczajnymi ludźmi. Autor dobrze wykorzystuje możliwości czasów współczesnych - pojawia się wątek influencerki, która sporo informacji czerpie z wiedzy swoich fanów, jak i chata GPT, jak i stare archiwa, przez które przekopywanie się jest nadal tak samo wykańczające co kiedyś. Zgodnie z poprzednimi tomami, tak i tu najważniejsza jest historia, postacie, choć każda posiada dla siebie cechy charakterystyczne, są po prostu jej nośnikiem. To dobrze się sprawdza, dzięki połączeniu tempa akcji, miejsc, zagadki i mieszanego towarzystwa czytelnik ma wrażenie, że uczestniczy w jakiejś wielkiej tajnej akcji, która mnie samej kojarzy się z filmami typu Ocean’s Eleven.
„A teraz wystarczyło poczekać, aż ludzie zaczną komentować.
Zawsze znajdzie się ktoś, kto coś widział, wiedział lub w coś wierzył.
Czasem byli to zwykli hejterzy, ale czasem lokalny historyk, architekt, konserwator zabytków. Albo po prostu jakiś starszy mieszkaniec Galloway, pamiętający opowieści swojego dziadka. O to właśnie chodziło. Skoro nie można było tego znaleźć, to może pojawi się ktoś, kto jej w tym pomoże.
Internet miał jedną przewagę nad wszystkimi archiwami świata. Nigdy nie spał.”
Całkiem inny klimat panuje w rozdziałach osadzonych w roku 1829. Autor doskonale wykorzystuje miejsce - zamkniętą przestrzeń statku, w którym ciemne i zimne ładownie skrywają nikomu nieznane tajemnice. Trzaski pokładu, pokrzykiwania załogi, pękające na wodzie kry - wszystko to oddane jest obrazowo, tak że czytelnik ma wrażenie przeniesienia w czasie: tę historię po prostu słuchać! Autor dobrze wykorzystuje mentalność ludzką, to, jak zimno i zamknięcie sprzyja tworzeniu historii rodem z najlepszej grozy, której zresztą początki przecież plasują się na tamten wiek. Do tego dochodzi historia prawdziwa, umiejętnie wpleciona w fikcyjną fabułę - sama rekordowa zima, ale też różne legendy i eksperymenty, zwyczaje, jakie autor przywołuje, to nie wymysł jego wyobraźni, a coś, co faktycznie miało wtedy miejsce. Fascynujące i klimatyczne połączenie, które, przez niskie temperatury, śnieg i lód, przywodzi mi na myśl “Terror” Dana Simmonsa.
 
Podsumowując, Leszek Herman w “Medalionie” z dużym wyczuciem łączy historyczne tło, miejsca i zdarzenia prawdziwe z fikcyjną intrygą kryminalną, która spina dwie pozornie oddzielne historie w jedną całość. Postacie, których może i charakterystyka nie jest mocno rozbudowana, są dopasowane odpowiednio do gatunku powieści - nadają lekturze lekkości swoimi dialogami, a ich osobiste motywacje napędzają fabułę. Połączenie dwóch różnych klimatów: dynamicznej powieści awanturniczej z mocno klimatyczną historią podszytą nutką grozy dają niesamowity efekt, który sprawia, że książka przynosi czytelnikowi dużo frajdy, a równocześnie pochłania tak mocno, że trudno jest się od niej oderwać, trudno też ocenić, która historia ciekawi mocniej - czy ta z roku 1829 czy współcześnie.
 
Moja ocena: 8/10
 
Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem Muza.

Książka dostępna jest na stronie muza.com.pl
- na hasło KRYMINALNATALERZU10 10% taniej (dotyczy całego asortymentu sklepu)!
Przez najbliższy tydzień (do 23.11) dostępna jest również w świątecznej promocji wydawnictwa - im więcej książek kupisz, tym niższa cena. 


Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

listopada 16, 2026

"Posusz" Maciej Siembieda - zapowiedź ambasadorska

"Posusz" Maciej Siembieda - zapowiedź ambasadorska
Czy polscy wydawcy czekali z najlepszymi powieściami do końca roku? Bardzo możliwe, bo z pewnością jedna z absolutnych literackich perełek, która trafi do wielu zestawień podsumowujących rok 2026, zawita na nasz rynek ostatniego dnia listopada - to "Posusz" Macieja Siembiedy, który Kryminał na talerzu ma przyjemność objąć opieką ambasadorską. 

Maciej Siembieda wraca w rodzinne Góry Świętokrzyskie. Ale tym razem sprowadza tam bohatera ze Śląska, który nie czuje się ani Polakiem, ani Niemcem, a któremu wojna każe być i jednym, i drugim. 
Rudolf Widera – przedwojenny szybownik, dezerter z Luftwaffe, trafia do świętokrzyskich lasów, do polskiej partyzantki. Jego tropem podążają siostra, która chce go ocalić, i zakochany w niej przyjaciel. Ich losy splatają się w tragiczny węzeł, a decyzje podjęte w czasie wojny wydają mroczne owoce długo po jej zakończeniu. 
Oparty na prawdziwej historii „Posusz” to mroczna i pełna napięcia powieść o przyjaźni wystawionej na próbę, zdradzie, której nie da się ukryć, a także tożsamości rozrywanej przez historię. Bo bohaterstwo nie ma narodowości, a zbrodnia i wina wychodzą po latach na światło dnia nawet spod korzeni martwych drzew.

Po zeszłorocznym sukcesie "Gołoborza" (recenzja - klik!), Maciej Siembieda wraca w te samo miejsce, w podobny czas. II wojna światowa i czas PRL-u to tło tej opowieści, tło żywe, tętniące, które pozwala na to, by prawdziwa historia i prawdziwe emocje przenikały się z fikcją literacką. Doskonale utrzymane napięcie, postacie, których nie da się zapomnieć i to, za co kocham każdą jedną książkę tego autora - swoboda, a zarazem wyczucie języka, dzięki któremu tak naprawdę można rozpatrywać tę powieść w kategorii literatury pięknej. Autor pochyla się nad losem jednostki wrzuconej w wir historii świata, przygląda się temu, jak pod jej naciskiem zatraca się jej tożsamość - to podstawowe zagadnienie, na którym buduje tę opowieść, jednak na pewno nie jedyne... Tych, którzy prozę autora już znają, z pewnością nie muszę zachęcać do wpisania "Posuszu" na listę książek do przeczytania jeszcze w tym roku, a tym, którzy jeszcze nie mieli z jego piórem do czynienia mówię: sięgnijcie po tę powieść. Bez względu na to, jakie gatunki preferujecie na co dzień, "Posusz" Was zachwyci. 


Autor: Maciej Siembieda
Tytuł: Posusz
Data premiery: 30.11.2026
Wydawnictwo: Znak Literanova
Liczba stron: 576
Gatunek: powieść historyczno-sensacyjna


Książka dostępna jest w przedsprzedaży. 


We współpracy ambasadorskiej z Wydawnictwem Znak Literanova. 



Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

listopada 15, 2026

Book tour z "Cieniami przeszłości"!

Book tour z "Cieniami przeszłości"!

W niedzielne popołudnie Kryminał na talerzu ponownie zatroszczy się o to, by dobrych książek pod ręką w najbliższych miesiącach Wam nie zabrakło! Tym razem zapraszam na book tour z nowym tomem jednej z moich ulubionych zagranicznych serii - z "Cieniami przeszłości" z Klubu Martini! 

Choć sama poznałam tę serię dopiero w poprzednim roku, to od razu się w niej zakochałam. Postacie, jakie stworzyła Tess Gerritsen, mają jakąś dziwną siłę przyciągania – ich przeszłość usiana jest szpiegowskimi przygodami, a teraz mieszkają sobie spokojnie w małej, turystycznej miejscowości nad jeziorem i systematycznie spotykają się, by gadać o książkach popijając przy tym martini… Fajna perspektywa na emeryturę! Ale nie byłoby tej serii, gdyby nie sprawy kryminalne, w które raz po raz się wplątują! Każdy tom to inna historia, pisana w nieco innym klimacie, więc bez problemu da się je czytać od siebie niezależnie. „Cienie przeszłości” to tom numer trzy, w którym z powodzeniem autorka łączy lekkość cosy crime, dynamizm thrillera szpiegowskiego i uroczy, a zarazem tajemniczy małomiasteczkowy klimat (chcesz wiedzieć więcej? Zajrzyj do recenzji - klik!). Czytałam jednym ciągiem z nieschodzącym z ust uśmiechem! 

Zasady uczestnictwa w book tourze:
  1. Książkę możecie trzymać maksymalnie 2 tygodnie od daty jej otrzymania, później wysyłacie ją dalej (adres kolejnej osoby otrzymasz ode mnie lub bezpośrednio od kolejnego uczestnika)
  2. Recenzję/opinię/film (zależy gdzie się udzielacie) proszę zamieście maksymalnie do 3 tygodni od daty otrzymania książki. Oznaczcie mój blog/IG/FB oraz Wydawnictwa Albatros w swoim poście, wykorzystajcie któryś z hasztagów: #kryminalnatalerzu, #kryminalnatalerzupoleca, #czytajzkryminalnatalerzu, a jeśli platforma, na której publikujecie, na to nie pozwala, to po prostu wspomnijcie, że jest to książka czytana w ramach book touru organizowanego przez kryminalnatalerzu.pl. Możecie też oznaczyć autorów i autorki antologii - na pewno będą chcieli poznać Wasze wrażenia!
  3. Książkę możecie wysłać pocztą, kurierem, paczkomatem – jak Wam i odbiorcy najwygodniej, ważne, żeby przesyłka miała numer, by się nie zgubiła! Jej numer po wysłaniu od razu koniecznie wyślijcie do mnie!
  4. Książka jest do Waszej dyspozycji – możecie po niej pisać (doradzam, by używać czegoś wyraźniejszego niż ołówek), zakreślać, zaznaczać. Proszę jednak o jej poszanowanie, czyli bez gniecenia i rozrywania 😉
  5. Zostawcie w książce po sobie ślad – z przodu książki przygotuję do tego miejsce oraz wkleję małą mapkę, na której oznaczymy trasę książki – nie zapomnijcie dorysować swojego punkcika! Będę mogła sobie później powspominać! 😊
  6. Do wysyłanej paczki dorzućcie coś od siebie (herbatkę, coś słodkiego czy tym podobne przyjemności), tak by kolejnemu uczestnikowi było miło.

Zgłaszać się możecie w komentarzu pod postem tu na blogu, pod postem na IG i FB oraz w prywatnych wiadomościach na IG i FB oraz mailowo: kryminalnatalerzu@gmail.com. Kolejność uczestnictwa zapisywać będę według kolejności zgłoszeń (oczywiście później uczestnicy mogą dogadać zmiany w kolejności między sobą).

Listę uczestników zapiszę w tym poście w przeciągu najbliższego tygodnia, wtedy też książka ruszy w podróż, ale listy uczestników nie zamykam, można zgłaszać się także w trakcie trwanie book touru. Zastrzegam sobie jednak możliwość zamknięcie listy, w chwili kiedy liczba uczestników przekroczy 30 osób.
W book tourze nie będą uwzględniane osoby, które trzy razy przekroczyły terminy wysyłki książki lub trzy razy nie wystawiły opinii w moich wcześniejszych BT.


Zachęcam też do udostępniania wiadomości o book tourze na swoich profilach - wystarczy, że udostępnicie post o bt, który ukazał się u mnie na IG i FB, a także do polubienia profili wydawnictwa i moich własnych 😊


W razie pytań jestem dostępna na IG i FB oraz oczywiście mailowo.


Serdecznie zapraszam do zgłoszeń, a uczestnikom życzę przyjemnej lektury!


Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

listopada 14, 2026

"Gąszcz" Robert Małecki

"Gąszcz" Robert Małecki

Autor: Robert Małecki
Tytuł: Gąszcz
Cykl: Maria Herman i Olgierd Borewicz, tom 4
Data premiery: 28.10.2026
Wydawnictwo: Literackie
Liczba stron: 408
Gatunek: powieść kryminalna
 
Robert Małecki dość szybko zdobył uznanie polskich fanów powieści kryminalnej - debiutował zaledwie dekadę temu, a trzy lata później, gdy Kryminał na talerzu rozpoczynał swoją działalność, był już znanym i cenionym autorem. Z kolejnymi latami jego popularność ciągle wzrastała - teraz jego nazwisko plasuje się w czołówce twórców tego gatunku. Zdobywca najważniejszych gatunkowych nagród literackich w końcu doczekał się w tym roku pierwszej ekranizacji - na małe ekrany zaledwie miesiąc temu trafiła “Zmora” z Magdaleną Cielecką w roli głównej. Na swoim koncie ma osiemnaście powieści, część z nich przypisana jest do cykli kryminalnych, część to powieści oddzielne. “Gąszcz” akurat zalicza się do tych pierwszych - to część historii Marii Herman i Olgierda Borewicza, policjantów z bydgoskiego archiwum X. Po raz pierwszy czytelnik mógł z nimi spotkać się w “Wiatrołomach” z 2022 roku (recenzja - klik!), pierwszej książce autora, jaka ukazała się w Wydawnictwie Literackim, które od tego czasu zdołało wznowić większość jego wcześniej wydanych powieści - brakuje dosłownie dwóch do kompletu. Po “Wiatrołomach”, “Urwisko” (recenzja - klik!) i “Zapadlina” (recenzja - klik!) zostały wydane w odstępie rocznym, na “Gąszcz” przyszło nam jednak czekać dwa razy dłużej. Na szczęście każdy z tomów można czytać od pozostałych niezależnie!
 
W sierpniu 2009 roku w Chełmnie doszło do zaginięcia - młody biznesmen Dawid Wróblewski po telefonie od żony z informacją, że właśnie zaczyna rodzić, wychodzi z firmy, by udać się do szpitala. Jednak nigdy tam nie dociera, a ślad po nim się rozpływa… Pewne jest tylko, że jego auto uległo wypadkowi tuż przy lokalnym lesie, który jednak wcale nie znajdował się na drodze do szpitala. Teraz, siedemnaście lat później sprawa trafia na biurka Marii Herman i Olgierda Borewicza, znanego bydgoskiego duetu zajmującego się rozgrzebywaniem starych spraw. Wygląda na to, że i przy niej mają szansę coś w końcu ruszyć - właśnie w systemie pojawił się ślad, linie papilarne kogoś, kogo odcisk znaleziono wtedy na masce samochodu zaginionego. Nawet jeśli to nie on zabił mężczyznę, to chyba musi coś wiedzieć? Skoro przez tyle lat wolał zachować milczenie, szanse na to, że wniesie do sprawy coś nowego, są naprawdę duże. Jednak już na początku tej sprawy wszystko idzie inaczej niż powinno - Maria ze złamaną ręką i prywatnymi problemami z rodziną partnera na głowie i Olgierd, który nadal uparcie nie chce przyznać się do seksoholizmu, nie są odpowiednio skupieni, by uniknąć błędów. A te przecież mogą kosztować kogoś życie.
 
Książka rozpisana jest na prolog i osiemdziesiąt dwa krótkie rozdziały, z czego ostatnie dwa stanowią epilog z akcją oddzielną od wydarzeń właściwych o kilka miesięcy. Właściwa część akcji rozgrywa się na początku roku 2025 i ułożona jest w porządku chronologicznym - jedyne przeskoki w czasie wynikają z formy narracji: historię poznajemy z dwóch perspektyw, Marii i Olgierda w narracji trzecioosobowej czasu przeszłego, więc kiedy jedna sytuacja przedstawiona jest z dwóch perspektyw, to jasny jest przeskok czasowy postaci, która opisuje ją w drugiej kolejności. Styl powieści jest uważny, spokojny, dopracowany - czuć w nim, że autor przywiązuje dużą wagę do użytych słów, którymi posługuje się w sposób elokwentny, a równocześnie bardzo naturalny. Ani przez chwilę lektura nie daje wrażenia sztuczności, a nie jest to przecież łatwy do osiągnięcia efekt w sytuacji skrajnych emocji, na których oparta jest spora część tej historii. Dzięki temu książkę czyta się lekko i płynnie, łatwo jest się w nią wczuć.
 
W serii z Marią Herman i Olgierdem Borewiczem bardzo ważne są główne postacie. Choć każdy tom przedstawia osobną zagadkę kryminalną, a równocześnie opisuje bohaterów tak, że czytelnik nie będzie czuł braków bez względu na to, za który tom złapie na początek, to jednak w każdym z tomów prywatne rozterki postaci są tak samo ważne jak zagadka kryminalna. Dlaczego? Gdyż w obydwu przypadkach autor podjął się stworzenia kreacji skomplikowanych, uwikłanych w nałogi, które albo jeszcze w polskiej prozie kryminalnej się nie pojawiły, albo jeszcze nigdy nie były oddane w tak realistyczny sposób. Maria uzależniona jest od hazardu, choć czytelnik od początku zna ją jako hazardzistkę już niepraktykującą. Nie znaczy to jednak, że hazard nie jest nadal w jej życiu obecny - bohaterka każdego dnia zmaga się z konsekwencjami tego, co w ciągach hazardowych robiła, a nawet jeśli sama sobie to wybaczyła, to jej bliższe i dalsze otoczenie jeszcze niekoniecznie. W “Gąszczu” przez nawarstwianie problemów, jej potrzebę pokazywaniu światu, że jest silna i potrafi pomóc nie tylko sobie, ale też innym, ładuje się w kłopoty, które znowu mogą zaważyć na jej dalszym życiu… Nie inaczej jest z Borewiczem, który jednak znajduje się w dużo wcześniejszej fazie uzależnienia w stosunku do Marii - Borewicz jest seksoholikiem, który ciągle do nałogu się nie przyznaje. Zatem rozdziały mu poświęcone są nieraz trudne do zniesienia - jego podejście do seksu, to, jak krzywdzi swoich najbliższych i kompletnie tę krzywdę wypiera, wprowadza w głowie czytelnika nie lada mętlik.
„Żadne racjonalne argumenty nie mogły wygrać z przemożnym życzeniem śmierci dla tego, kto sprawił, że chwilowa namiętność okazała się silniejsza od więzów miłości.”
Autor świetnie radzi sobie również z relacją tej dwójki postaci, których łączy nie tylko partnerstwo zawodowe, ale też dziwna forma przyjaźni. Obydwoje niespecjalnie potrafią ze sobą szczerze rozmawiać, choć raczej brak szczerości nie wynika z braku zaufania, a z braku chęci przyznania się przed samym sobą do problemu. Mimo to obydwoje mogą na siebie liczyć, stają za partnerem murem, świetnie sprawdzają się też jako duet śledczych, który większą część pracy opiera na dedukcji. Bardzo podoba mi się to, jak wiele miejsca poświęca autor, by dokładnie oddać zawiłości ich relacji i w jak naturalny, a zarazem precyzyjny sposób to robi. To kolejny punkt, który mocno tę serię spośród innych wyróżnia.
 
A co z samą sprawą kryminalną? Prowadzona jest w klasycznym tonie i w spokojnym tempie. Kolejne tropy biorą się z rozmów ze świadkami, z dociekliwości śledczych i ich wspólnej dedukcji, która w zaledwie niewielkim stopniu poparta jest nowymi technologiami. Początkowo może wydawać się, że nie przyciąga ona odpowiedniej ilości uwagi ze względu na prywatne wątki śledczych, jednak wraz z biegiem lektury to wrażenie się rozmywa, problem w tym, że sprawa jest tak enigmatyczna, że wraz z Marią i Borewiczem mamy wrażenie, że nie do końca jest się o co w niej zaczepić. A jednak kropla drąży skałę i tak też jest w tym przypadku - w końcu pojedyncze puzzle zaczynają wskakiwać na swoje miejsce. Choć niektóre z nich udało mi dopasować się samodzielnie, to jednak pełny obraz sprawy jest zaskakujący, a równocześnie poruszający.
 
Bo to jeden z tych kryminałów, w których wydźwięk i tematy, jakie z biegiem fabuły porusza, są bardzo istotne. To powieść o dobrych intencjach, których realizacja przyjmuje obrót najgorszy z możliwych. Czasami to brak działania staje się przyczyną katastrofy, czasami wręcz odwrotnie - potrzeba działania prowadzi do zguby. Jak to rozgraniczyć? Jak odróżnić, kiedy interwencja jest konieczna, a kiedy trzeba pozostawić sprawy swojemu biegowi? Na te pytania nie ma jednoznacznych odpowiedzi, podoba mi się jednak, że autor stawiając je, przedstawia czytelnikowi bardzo zdrowe podejście do życia zgodne ze stoicką filozofią.
„Niekiedy dobre chęci sięgają szczytów zła.”
Podsumowując, jak na swoje rozmiary, “Gąszcz” jest powieścią bardzo rozbudowaną, szczególnie pod kątem psychologicznym - kreacji pojedynczych postaci, ich relacji, ale też po prostu psychologii zbrodni. To powieść dla czytelników, którzy szukają w kryminałach czegoś innego niż czystej rozrywki i po prostu dynamicznej fabuły - “Gąszcz” porusza głębokie struny emocji, nie przynosi łatwych odpowiedzi, a wręcz odwrotnie, podsuwa mocno niewygodne pytania, nad którymi sami powinniśmy się pochylić. Tak samo jak poprzednie tomy, tak i ten mocno akcentuje problem nałogów, uzależnienia, uświadamia, jak wygląda codzienność na kilka różnych etapach uzależnienia, które w literaturze nie zostało jeszcze odpowiednio przedstawione, bo przecież nie chodzi o alkohol czy narkotyki. To dojrzała powieść kryminalna, ujęta tak, by faktycznie coś znaczyć. Bardzo ją za to szanuję!
 
Moja ocena: 8/10
 
Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Literackim.

Dostępna jest w abonamencie za dopłatą 14,99zł 
(z punktami z Klubu Mola Książkowego do 100% taniej) 


Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

listopada 13, 2026

"Świeca szeptuchy" Paulina Ziarko

"Świeca szeptuchy" Paulina Ziarko

Autorka: Paulina Ziarko
Tytuł: Świeca szeptuchy
Data premiery: 28.10.2026
Wydawnictwo: Mova
Seria: Mroczne Podlasie
Liczba stron: 328
Gatunek: fantastyka
 
Zanim na półki księgarskie trafiła pierwsza książka z nazwiskiem Pauliny Ziarko na okładce, autorka debiutowała na polskim portalu ze strasznymi historiami MisteryTV, gdzie w wersji audio zamieszczane są opowieści oparte o miejskie legendy. Pierwszy raz jej historia ukazała się tam w 2020 roku i od tego czasu jej historie publikowane są tam systematycznie, jednak tym dziełem, które przyciągnęło największą uwagę odbiorców była seria Świeca Szeptuchy - powstały dwa sezony po kilka odcinków. Na podstawie tych nagrań pięć lat później powstała rozbudowana wersja historii, która została wydana jako książka, trzeci tytuł serii Wydawnictwa Mova Mroczne Podlasie (pozostałe książki – klik!).
Paulina Ziarko jednak na rynku książki pojawiła się już wcześniej - w 2022 roku wydała dwa tomy urban fantasy przy wsparciu Ridero, a w latach 2024-2025 w Wydawnictwie Nocą ukazały się dwa tomy serii Kroniki Medium, które sklasyfikowane zostały jako thriller paranormalny. Autorka od dzieciństwa zafascynowana jest gatunkiem horroru i szeroko pojętym folklorem.
 
Dezyderiusz Talent jest dziennikarzem internetowym, który został poproszony o to, by odnaleźć Michała Głowackiego, dalszego członka jego rodziny pochodzącego z małej podlaskiej wioski Niców. Michał powinien przebywać teraz w Krakowie, gdzie uczęszcza do liceum, jednak wszystko wskazuje na to, że nikt nie widział go od czasu, gdy opublikował w sieci krótki wpis o swojej wizycie w opuszczonej (nawiedzonej?) wiosce pod Nicowem. Dez pierwszych informacji szuka w jego szkole, gdzie trafia na dziwną 11-latkę, która od tej pory zamierza mu towarzyszyć. Już razem jadą do przyjaciół Michała, którzy od kilku dni również w szkole się nie pojawili. Po dotarciu do domu jednego z nich okazuje się, że chłopiec został nawiedzony, a tym, co jeszcze trzyma go przy życiu, jest świeca, która właśnie w jego rękach dogasa… Ta świeca, jak i opuszczona wioska, mają coś wspólnego z legendą o szeptuchach, które zboczyły na ciemną stronę mocy, i które teraz w postaci zjaw czyhają na naiwniaków, dzięki którym będą mogły wrócić do żywych… Talent, by dojść do sedna tej sprawy, wraz z nastoletnią Łucją wyrusza na Podlasie, gdzie przyjdzie mu stoczyć niejedną morderczą walkę z istotami nadprzyrodzonymi. Czy to pozwoli mu odkryć i złamać klątwę parających się czarną magią szeptuch?
„Sądzisz, że ktoś, kto para się czarną magią, od razu musi być potworem? Może inaczej: nie każdy jest podatny na zło. Sama powiedziałaś, że nie wszystkie szeptuchy zdeprawowało po stworzeniu świecy.”
Książka podzielona jest na trzy tytułowane części (w wersji papierowej książki oddzielone klimatyczną grafiką płonącej świecy) składające się w sumie na 23 rozdziały, z których część dzielona jest na krótsze fragmenty. Historia prowadzona jest w narracji pierwszoosobowej czasu przeszłego przez Deza, który spisuje ją w formie opowieści (kilkukrotnie o tym wspomina, często w kontekście, że musi przerwać pisanie). Mimo to uwaga narratora nie skupia się na jego wewnętrznych przeżyciach i emocjach, a na tym, co dzieje się wokół niego, jest więc zapisem zdarzeń, a nie odczuć. Książka pisana jest krótkimi zdaniami, a język w niej użyty, jest codzienny, potoczny, często pojawia się dosadne słownictwo i przekleństwa.
 
Opowieść prowadzona przez Deza rozgrywa się w przeciągu kilku miesięcy w porządku chronologicznym. Jednak niektóre rozdziały są wtrąceniami, retrospekcjami z przeszłości bohatera, pojawia się też sporo opowieści i legend przytaczanych przez inne postacie, które mają na celu uzasadnić zdarzenia, których Dez właśnie teraz doświadcza. Akcja powieści toczy się szybkim tempem, raz po raz bohater natyka się na kolejne zjawy, z którymi toczy bój, a autorka czytelnika w takich przypadkach nie oszczędza - opisuje dokładnie całą makabrę.
„(...) wciąż zaskakuje mnie ludzka brutalność w celu osiągnięcia czegoś eterycznego.”
Bazą opowieści wydaje się mitologia słowiańska i nie tylko - pojawia się wiele wątków uniwersalnych z magią związanych (sama dopatrzyłam się kilku motywów, z których skorzystała też np. Rowling w budowaniu historii Harry’ego Pottera), jest więc tu sporo zaklęć, klątw, tarcz ochronnych i upiorów przywoływanych zza światów. Tytułowa świeca pełni rolę jednej z barier, która ma trzymać zło z daleka - biada, kiedy świeca zgaśnie. Motyw szeptuch jako kobiet leczących ziołami i zaklęciami jest jednak mało wykorzystany, bardziej historia skupia się na szeptuchach, które przeszły na złą stronę mocy i ich niecnym planie, które za pośrednictwem naiwnych ludzi nawet martwe zamierzają wprowadzić w życie.
„To się nigdy nie skończy, dopóki będą istniały półgłówki wydurniające się z czymś, czego nie rozumieją. Ten cały morderczy cykl na pewno zaczął się kiedyś niewinnym przywoływaniem duchów.”
Postacie w powieści mają swoją funkcjonalność - raczej nie pojawiają się, by wyrazić jakieś emocje, pokazać charaktery, czy wymusić na czytelniku refleksję. Są po to, by pchnąć akcję do przodu. Jako że Dezyderiusz rusza w podróż, potrzebni są mu towarzysze - pojawia się więc nastolatka, później pisarka, kościelny i kilka bardziej magicznych postaci. Jego towarzysze są po to, by mu pomóc - doradzić, wesprzeć odpowiednim atrybutem, który pozwoli mu bronić się przed zjawami, ale też, by we właściwym momencie opowiedzieć historię, dzięki której bohater jest w stanie odpowiednio na kolejne spotkania ze zjawami reagować i obmyślać plan, jak utrzymać duchy za kurtyną rozgraniczającą dwa światy. Oczywiście nie brakuje też postaci, które tylko podszywają się pod te dla Deza pożyteczne, a które tak naprawdę mają w stosunku do niego złe zamiary. Dezyderiusz, jako postać odpowiednio dopasowuje się do historii, w pewien sposób się zmienia, jednak jest to po prostu zmiana doświadczenia i umiejętności.
„(...) pomaganie nie zawsze jest dobre. Trzeba znać umiar, nawet w tym. Należy znać swoje granice, bo w końcu dobroć zostaje wykorzystana przez tych, którzy chcą ją zmienić w zło.”
Autorka często sięga po motyw snu, wizji, przez co rzeczywistości tej historii się nawarstwiają - w pewnym momencie trudno stwierdzić, czego Dez doświadcza naprawdę, a co jest wizją senną dyktowaną przez demony. Czasami historia przybiera oniryczny charakter, nie jest on jednak utrzymany w stylu subtelnej grozy, a raczej psychodelicznych wizji, mocnych wynaturzeń, które momentami przyjmują karykaturalne formy.
 
“Świeca szeptuchy” jest więc książką skierowaną na konkretnego, dość wąskiego grona odbiorców - fantastyki z wątkiem folkloru słowiańskiego, w którym przenika się akcja z bardzo obrazowo opisywaną makabrą. Oparta jest o typowy motyw bohatera z misją przeciwstawienia się złym mocom, który, żeby ją wypełnić, musi zdobyć sprzymierzeńców. Historia kojarzy mi się więc z filmami i grami fantasy, to taka mocno pokręcona, krwawa opowiastka dla dorosłych, w której pojawiają się zjawy, wiedźmy i inne strzygi. Jako czytelnik kompletnie się takiego rodzaju powieści po tej książce nie spodziewałam i nie mogę powiedzieć, bym znalazła w niej coś, co by mnie zainteresowało - nie ma w niej absorbującej intrygi czy dusznego klimatu grozy, nie ma pogłębionej psychologii postaci czy głębszych refleksji, ani też ciekawostek z zakresu ludowych wierzeń, które mogłyby rozszerzyć moją wiedzę. Dla mnie nie jest to więc książka, która stanowiłaby jakąś wartość, dlatego kluczowe jest, by trafiła do odbiorcy, który po prostu takie opowiastki lubi - bo przecież takie historie od lat czy to w książkach, czy na ekranie powstają.
 
 
Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem Mova.

Dostępna jest też w abonamencie 


Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

listopada 13, 2026

Wygraj "Rzekę kłamstw"! Konkurs patronacki

Wygraj "Rzekę kłamstw"! Konkurs patronacki

Dla wielu czytelników to właśnie okres jesienno-zimowy jest najlepszym czasem, by dać pochłonąć się swojej pasji - w końcu co lepszego można robić, kiedy za oknem zimno i ciemno, jak nie siedzieć pod ciepłym kocykiem i przenosić się w inne światy, prawda? Kryminał na talerzu zamierza Wam pomóc dobrze spędzić najbliższe miesiące, więc poza stałym podsuwaniem Wam kolejnych czytelniczych inspiracji, muszę też zatroszczyć się, żeby fizycznie coś na Waszych półkach postawić! No to zaczynamy od książki, która żadnego fana kryminałów w tym okresie nie zawiedzie - od historii dobrze akcją absorbującej, ale też nie pomijającej postaci, których portrety psychologiczne zajmują dokładnie taką ilość miejsca, jak potrzeba. Nie może też zabraknąć mroźnego klimatu, dzięki któremu łatwo wczujemy się w opowieść, ale też docenimy, że możemy przeżywać ją w ciepełku własnego domu. To wszystko znajdziecie w "Rzece kłamstw" Lisy Regan (recenzja - klik!), trzynastym tomie serii z Josie Quinn, którą ogromna liczba polskich czytelników już pokochała! Ale bez względu na to, czy tę bohaterkę już znacie, czy nie, w konkursie możecie wziąć udział - każdy tom pisany jest tak, by stanowił oddzielną opowieść, a zatem bez problemu dało się go czytać od reszty tomów niezależnie.


Co zrobić, by wziąć udział w konkursie,? Odpowiedz na pytanie:
Czy akcja powieści kryminalnej osadzona w okolicy świąt Bożego Narodzenia to dobry pomysł? Swoje zdanie krótko uzasadnij!


Zgłoszenia możecie zamieszczać w dowolnej formie, im ciekawiej, bardziej oryginalnie – tym lepiej!

Konkurs organizuję na moich wszystkich profilach, więc swoje zgłoszenia można zamieszczać tutaj w komentarzu pod postem lub pod konkursowymi postami na FB i IG - zgłosić można się tylko raz!

  1. Konkurs trwa od 13 do 16 listopada, wyniki ogłoszę w tym poście, na FB i IG do 23 listopada.
  2. Z nadesłanych odpowiedzi wybiorę trzy, które moim zdaniem będą najciekawsze. Przy ich wyborze kierować się będę również stałą aktywnością uczestników na profilach Kryminału na talerzu.
  3. Wysyłka tylko na terenie Polski.
  4. Udzielając odpowiedzi na pytanie konkursowe uczestnik równocześnie oświadcza, że zapoznał się z regulaminem konkursu zamieszczonym na tej stronie  – klik!

Zachęcam też do polubienia profili wydawnictwa na IG (klik!) i FB oraz moich własnych (IG klik! FB klik!), a także do dołączenia do obserwatorów mojego bloga. Będzie mi też bardzo miło jeśli na swoich profilach udostępnicie informację o tym konkursie (możecie po prostu podać dalej mój post o konkursie, który zamieściłam na IG i FB) i zaprosicie do zabawy znajomych. 


Serdecznie zachęcam do udziału i życzę wszystkich uczestnikom powodzenia!


Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

listopada 12, 2026

"Taka miła dziewczyna" Andrea Mara - patronacka recenzja premierowa

"Taka miła dziewczyna" Andrea Mara - patronacka recenzja premierowa

Autorka: Andrea Mara
Tytuł: Taka miła dziewczyna
Tłumaczenie: Anna Esden-Tempska
Data premiery: 12.11.2026
Wydawnictwo: Albatros
Seria: Kreatorki Mocnych Wrażeń
Liczba stron: 416
Gatunek: thriller psychologiczny
 
“Taka miła dziewczyna” to dziewiąta, najnowsza powieść irlandzkiej autorki thrillerów psychologicznych Andrei Mary, która na rynku anglojęzycznym ukazała się zaledwie kilka miesięcy przed polskim wydaniem. To tym tytułem autorka wraca na polski rynek książki (wcześniej pojawiła się tylko raz w 2022 roku z “To jej wina”, która w lutym 2027 ukaże się w nowym, spójnym z “Taką miłą dziewczyną” wydaniu), a zarazem dołącza do grona tych, których książki wydawane są w czarnej serii thrillerów Wydawnictwa Albatros Kreatorki Mocnych Wrażeń. Oby oznaczało to, że teraz zostanie z nami na dłużej!
Zanim nazwisko Mary zaczęło pojawiać się na półkach księgarskich, przez prawie dwie dekady pracowała w branży finansowej. W 2015 roku, po trzecim urlopie macierzyńskim, przyszła pierwsza zmiana - po zamknięciu oddziału firmy, w którym pracowała, zdecydowała, że pisanie stanie się jej źródłem utrzymania. Prowadziła wtedy blog o macierzyństwie i pisała artykuły do magazynów i gazet. Dwa lata później zadebiutowała na rynku książki, co przyniosło zmianę numer dwa. Teraz na koncie ma ponad milion sprzedanych egzemplarzy oraz jedną ekranizację w formie ośmioodcinkowego serialu “To jej wina” z roku 2025 (dostępny na Prime Video). Na rok 2027, dokładnie na maj, zapowiedziana jest jej kolejna, dziesiąta już książka.
 
Lipiec 2025, Dublin. Siobhán budzi się na ostrym kacu - położyła się przecież zaledwie kilka godzin temu, kiedy wesele Charliego i Emmy-Rose dobiegało końca. Kiedy sięga po telefon widzi, że ma aż cztery nieodebrane połączenia od swojej córki - o co chodzi? Przecież obydwie rozstały się, gdy przyjęcie dobiegało końca z zamiarem pójścia spać, więc po co Ré miałaby do niej w tym czasie dzwonić? To ją niepokoi, rusza więc do domku nad basenem, gdzie miała nocować jej córka wraz ze swoja najlepszą przyjaciółką Luną, córką jej własnej najlepszej, wieloletniej przyjaciółki Grace, która zaraz do niej dołącza. Ale jej obecność nie pozwala lepiej zrozumieć tego, co widzi - dziewczyn w domku nie ma, jest to za ogromny bałagan i ślad krwi na podłodze… Co tam mogło się stać? Najpierw trzeba poszukać logicznych wyjaśnień, prawda? Przeszukują więc dom Charliego, w którym obie nocowały, jednak i tam dziewczyn nie ma. Chyba pora zadzwonić na policję? A ta, kiedy tylko Siobhán podaje adres i wspomina o domku nad basenem, reaguje szybko - przyjeżdżają w przeciągu kilku minut i puszczają im nagranie. To zgłoszenie na numer alarmowy, które przyszło nad ranem, w którym jedna z dziewczyn szeptem mówi o współlokatorce mającej nóż i wyraża obawę o swoje życie. Co to wszystko ma znaczyć?! Przecież Ré i Luna to najlepsze przyjaciółki! To dobre, młode kobiety, które przecież nie byłyby w stanie posunąć się do skrzywdzenia drugiej osoby, a już na pewno nie siebie nawzajem, prawda? A jednak ich nie ma. Jest za to krew. Chyba trzeba potraktować sprawę poważnie…
„Wszystko jest zadbane i przyjaźnie wita gości. Nie wygląda to na miejsce, gdzie może dziać się coś złego. A jednak. Złe rzeczy mogą zdarzyć się wszędzie.”
Książka rozpisana jest na 86 krótkich, kilkustronicowych, czasami dzielonych na jeszcze krótsze fragmenty rozdziałów i epilog. Większa część powieści opisuje zdarzenia po zaginięciu dziewczyn, a główna akcja rozgrywa się w zaledwie dwa dni. Pomiędzy tym rozdziałami jednak pojawiają się też retrospekcje, które konsekwentnie rysują przed czytelnikiem obraz zdarzeń na chwilę przed ślubem, jak i wydarzenia wcześniejsze, które mogą mieć wpływ na to, co dzieje się teraz. Zmiana czasu zawsze jest w rozdziałach zaznaczona, a narracja zawsze prowadzona jest w trzeciej osobie czasu teraźniejszego - zdarzenia po zginięciu dziewczyn poznajemy z perspektywy Siobhán, zdarzenia sprzed tego momentu, z perspektywy Siobhán i Ré. Zdania są krótkie, język codzienny, prosty, raczej pozbawiony przekleństw, sporo jest dialogów, które sprowadzone są umiejętnie. W tekście jest miejsce na wewnętrzne rozterki postaci, jednak przedstawione są w skondensowanej formie - czytelnik nie ma wrażenie rozczulania się nad postaciami. Narracja prowadzona jest sprawnie, akcja jest dynamiczna, co chwilę na jaw wychodzą nowe fakty, nowe sekrety, a każdy rozdział kończy się w taki sposób, że zwyczajnie trzeba czytać dalej - autorka świetnie radzi sobie z cliffhangerami (zawieszeniem akcji w kluczowych momentach), które za tę potrzebę odpowiadają.
„(...) Charlie stoi i patrzy ze spokojnym wyrazem twarzy. Dlaczego on nie rozpada się na kawałki? Nadal wierzy, że może być jakieś proste wyjaśnienie? Że przesadzają?”
Tym, co najważniejsze w tej powieści, jest przyjaźń. To na relacji Siobhán z Grace została oparta cała fabuła, to ich wspólne przeżycia bierzemy pod lupę. Bliskie przyjaciółki od trzydziestu lat, mimo że różne charakterami, nigdy w siebie nawzajem nie wątpiły, zawsze stanowiły dla siebie wsparcie, dawały odwagę, tworząc coś na kształt przyjaźni najbliższej i twardej jak kamień. Różni je wiele: Siobhán jest samotną matką, prowadzi własną firmę, poza Grace i swoją córką tak naprawdę nie ma w życiu nikogo więcej. Grace z kolei to bogata Amerykanka, która nigdy nie musiała się martwić o swój byt - w Ameryce ciągle ma matkę, a i z Charliem wspólną przeszłość: Luna jest ich córką. Grace jest tym lekkoduchem, ale i tą, która w chwili słabości szuka siły w Siobhán, a Siobhán nigdy jej tego nie odmawia. Teraz, w momencie dla ich przyjaźni granicznym, ich relacja zostaje wystawiona na próbę, wzięta pod lupę - czy faktycznie nie mają przed sobą tajemnic, czy faktycznie są tak blisko, jak myślą? A może kiedy tak naprawdę nie wiadomo która z ich córek jest sprawczynią, a która ofiarą, ich nierozerwalna więź nie okaże się aż tak bardzo nierozerwalna? Czy w sytuacji, gdy życie ich córek jest zagrożone, nie zwycięży egoizm, potrzeba chronienia własnego dziecka za wszelką cenę?
„(...) czuje pewną satysfakcję, że wprawiła ją w taki szok. Czeka na ripostę, gotowa do walki, gotowa jeszcze bardziej wyjść z siebie. Dochodzą do głosu godziny… a może lata?… nagromadzonego żalu.”
Drugim ważnym punktem powieści jest pojęcie rodzicielstwa, macierzyństwa. W końcu obydwie przyjaciółki muszą w tej sytuacji przyjrzeć się relacji z własnymi córkami. Co prawda czytelnik poznaje ją tylko z perspektywy Siobhán, to jej oczami widzimy relację Grace z Luną, jednak obydwie prowadzą do tego samego - zawsze pewne tego, że doskonale znają swoje dzieci, teraz zostają postawione przed możliwością, prawdopodobieństwem, że któraś z nich wcale nie jest tak dobra i miła, jak była postrzegana. Teraz trzeba postawić sobie pytanie: czy na pewno ich dzieci są tym, za kogo ich brały, czy może jednak ta potrzeba ochrony dziecka i wiara w ich dobro nie okazała się filtrem przesłaniającym rzeczywistość? Gdzie kończą się życzenia i wyobrażenia, a gdzie zaczyna rzeczywistość? I te pytanie tak naprawdę dotyczy obydwu relacji, zarówno rodzicielstwa, jak i przyjaźni.
„Serce mówi mi, że ona nie zrobiła nic złego. Głowa mówi, że może jednak tak. Chciałabym się mylić, ale przecież już samo to, że mam wątpliwości, o czymś świadczy, prawda? Moje dziecko nie jest idealne. Nikt nie ma idealnego dziecka. (…) Każdy zły uczynek jest dziełem kogoś, kto kiedyś był czyimś dzieckiem.”
Autorka fabułę prowadzi z ogromnym rozmysłem. Każdy kolejny krok zaplanowany jest tak, by czytelnika zaskakiwać, każdy, by zmieniać perspektywę, by powoli odkrywać tę różnicę pomiędzy tym, co bohaterki myślały, a tym, co działo się w ich życiu naprawdę. Akcja powieści nie zatrzymuje się nawet na moment, raz po raz wychodzące na jaw malutkie tajemnice z przeszłości burzą obraz tego, co jeszcze chwilę temu zakładaliśmy. Poszukiwania policji i poszukiwania obydwu przyjaciółek naszpikowane są dynamizmem, który pod koniec powieści kieruje się w nieco sensacyjną stronę, a ta w pewnym momencie może wydać się lekko przekombinowana - warto jednak doczytać historię do końca, by docenić kunszt, z jakim autorka przez całą lekturę panuje nad fabułą.
„Czy dziewczyny są przyjaciółkami z własnego wyboru, czy to matki im to wmówiły?”
“Taka miła dziewczyna” to z jednej strony świetna rozrywka, która pozwoli czytelnikowi wyrwać się na kilka chwil z szarej rzeczywistości - akcja przecież toczy się latem w Irlandii, a środowisko, w jakim się poruszamy, to osoby zamożne. Ten luksus, bez względu na to czy wypracowany, czy odziedziczony, jest tą barierą, która pozwala nam od postaci nieco się odseparować i po prostu dobrze bawić. Ale z drugiej strony, problemy, jakie ta intryga porusza, są bardzo uniwersalne, bo dotyczą różnicy pomiędzy rzeczywistością o wyobrażeniami, z jakimi styka się każdy z nas. To powieść o tym, jak detale przemilczane w dobrej wierze, a może po prostu w obawie, by nie narazić relacji, mogę zniszczyć to, co tak staramy się chronić. Jak tajemnice, nawet te najmniejsze, potrafią się piętrzyć, by w końcu zburzyć to, na co pracowało się latami. Jak łatwo jest odwracać wzrok, wybierać prostszą ścieżkę, prostsze wytłumaczenie, do czasu, kiedy nagle zrobić się tego nie da i trzeba spojrzeć prawdzie w oczy. Choć nie jest to temat nowy, to autorka przedstawia go w ciekawy, angażujący sposób, który tak naprawdę w każdym z tych króciutkich rozdziałów wymusza jakieś własne refleksje. Bardzo spodobało mi się te połączenie, a sposób, w jaki autorka panuje nad każdym detalem powieści, robi ogromne wrażenie. Tak, chciałabym i ten tytuł zobaczyć na ekranie!
 
Moja ocena: 8/10
 
Recenzja powstała w ramach współpracy patronackiej z Wydawnictwem Albatros.

Dostępna jest w abonamencie za dopłatą 14,99zł 
(z punktami z Klubu Mola Książkowego 50% taniej) 


\Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!

listopada 10, 2026

"Laleczka" Małgorzata Starosta

"Laleczka" Małgorzata Starosta

Autorka: Małgorzata Starosta
Tytuł: Laleczka
Data premiery: 05.11.2026
Wydawnictwo: Labreto
Liczba stron: 296
Gatunek: powieść kryminalna
 
Sześć lat temu na polskim rynku książki pojawiła się po raz pierwszy, a teraz na koncie ma już tyle powieści pisanych w tylu gatunkach, że aż trudno to zliczyć! Pisze dla dzieci, nastolatków i dorosłych, bawi do łez, ale i potrafi wstrząsnąć emocjami tak, że na pozbieranie się po jej książkach trzeba dać sobie czas. To Małgorzata Starosta, autorka, która zaczynała od komedii kryminalnych, ale od roku 2024 coraz mocniej zakorzenia się również w kryminałach jak najbardziej poważnych. Książką przełomową w tym gatunku były “Smugi” (recenzja - klik!), później przyszła pora na “Motyw” (recenzja – klik!) i pierwsze dwa tomy trylogii Powidoki: “Błyski” i “Miraż”, które autorka wydała we własnym Wydawnictwie Meander. Teraz, po dwóch latach, wraca do konwencji powieści kryminalnej opartej o sprawę z gatunku true crime, z jakiej dała się poznać w “Smugach” - z “Laleczką”.
Na co dzień, poza tworzeniem powieści, zajmuje się także redakcją książek innych znanych polskich autorów, jak np. Mieczysława Gorzki, Michała Śmielaka czy Mariusza Kaniosa.
 
Kwiecień 2024, Rybnik. Trzydziestoletnia bibliotekarka Milena Hanejko, choć już trzy lata temu pochowała swoją ukochaną matkę, wiedzie w miarę szczęśliwe życie - ma kochającą niewielką rodzinę, która już wkrótce powiększy się o jej nowo poślubionego męża, pracę w bibliotece, która daje jej satysfakcję i pasje, którym w wolnych chwilach się oddaje. A może to tylko pozory, złudzenie? Bo już za chwilę okaże się, że baza, na której te życie zbudowała, była uszczerbiona… Do jej drzwi puka policja, która zadaje pytania o jej biologicznego ojca. Ale przecież jest nim Gerard, prawda? Okazuje się, że nie, że przed Gerardem jej matka miała już męża, który jest jej biologicznym ojcem, jak i ojcem jej starszej siostry. Siostry, która po swoich pierwszych urodzinach zaginęła i nigdy się nie odnalazła… Teraz w końcu pojawił się pierwszy trop od lat - jej krew została znaleziona w austriackim mieszkaniu starszego małżeństwa, w którym doszło do zbrodni. Co to wszystko znaczy? Jak w ogóle Milena powinna takie rewelacje ogarnąć rozumem? Nie dosyć, że historia jej rodziny okazała się kłamstwem, to jeszcze spadł na nią ciężar decyzji - czy drążyć i szukać zaginionej przed trzydziestoma laty siostry?
 
Książka rozpisana jest na 25 rozdziałów, które otwiera określenie czasu (miesiąc i rok) i miejsca. Akcja powieści bowiem rozpisana jest na dwie linie fabularne: w roku 2024 oraz trzydzieści lat wcześniej, które prowadzone są równolegle, w systemie naprzemiennym, choć ich rozłożenie równe nie jest - przeważają zdarzenia z historii z czasów współczesnych. Narracja powieści prowadzona jest w trzeciej osobie czasu przeszłego przez narratora, który z łatwością zmienia perspektywy, choć w przeważającej liczbie przypadków skupia się po prostu na Milenie. Styl powieści jest ciekawy - utrzymany w nastroju poważnym, bogaty w dialogi, skupiający się na gestach, spojrzeniach, słowach, które odpowiadają za wyrażanie emocji postaci. Język, jakim autorka się posługuje, jest swobodny, uniwersalny, pozbawiony przekleństw czy zwrotów potocznych, dający bardzo naturalne, esencjonalne doznania - w przeciągu kilku zdań autorka potrafi czytelnika rozczulić i poruszyć. Moją uwagę przyciągnęła uporczywie powtarzane określenie głównej bohaterki jako młodej kobiety, nie jestem jednak do końca przekonana czy jest to zabieg specjalny. Bez względu na ten detal, książka napisana jest tak, że przez tekst przepływa się z lekkością.
„Wie pani, to wcale nie jest tak, że tylko jedna prawda jest prawdziwa. Dwóch ludzi może przeżyć identyczne doświadczenie i odebrać je zupełnie inaczej. I oboje będą mieli rację. Cały wic polega na tym, żeby to zaakceptować.”
Mimo tego, że autorka nie opisuje wewnętrznych przemyśleń postaci, to ich kreacje, ich portrety psychologiczne są tym, co w powieści przoduje. Przede wszystkim uwagę przyciąga Milena, kobieta, której świat został zburzony jedną wizytą policji. Poprzez tę postać autorka zadaje ciekawe pytania o to, co buduje naszą tożsamość, o prawdę i kłamstwo wypowiadane w dobrej intencji. Dla Mileny zbrodnia sprzed lat nagle staje się nie czymś, co kiedyś się wydarzyło, ale jej aktualną teraźniejszością, która przesłania to, co do tej pory było dla niej ważne: przygotowania do ślubu, pracę. Jej życie nagle zmienia punkt ciężkości, co odczuwamy zarówno pod kątem fabuły, jak i emocji.
„(...) czy to wszystko nie wygląda jak jakiś idiotyczny dowcip? Jeszcze tydzień temu naszym największym zmartwieniem było to, czy ciocia Danusia pogodziła się z ciocia Sylwią i możemy obie zaprosić na ślub. A dzisiaj? Dzisiaj ja w ogóle nie wiem, czy ten ślub ma jakiekolwiek znaczenie. Na dodatek nie mam pewności, czy babcia go dożyje. I czy zamiast wybierać tort, nie powinnam szukać siostry.”
Ale Milena nie jest w tym wszystkim sama. Autorka daje jej kotwicę, kogoś, kto równoważy tragedię i poczucie życia w kłamstwie, jakie właśnie teraz czuje - postać jej narzeczonego Łukasza zdaje się lekko wyidealizowana, ale bez wątpliwości dobrze sprawdza się w przypisanej roli. To człowiek, który wie, kiedy się odezwać, a kiedy nic nie mówić, jak wesprzeć bliskiego w naprawdę trudnej chwili, jak nie absorbować uwagi, a wspierać. Można się od niego wiele nauczyć!
 
Ten pozytywny obraz ma też swoje kontrastowe odbicie. Z biegiem lektury inny bohater zaczyna przybierać coraz więcej socjopatycznych cech - to portret, który odkrywamy powoli, ale konsekwentnie, czuć w nim dużą precyzję.
„Dwoje ludzi może spać obok siebie przez tysiące nocy i nie wiedzieć, jakie cienie skrywa druga osoba.”
Sama intryga budowana jest spokojnym rytmem, w klasycznym tonie, w którym próby dojścia do sedna sprawy polegają po prostu na rozmowach i szukaniu powiązań. Poprzez postać Mileny, która właśnie o zaginięciu swojej siostry się dowiedziała, autorka wprowadza czytelnika w sposób naturalny w meandry sprawy. Stare fakty zaczynają przenikać się z nowymi doniesieniami, które przynoszą finał słodko-gorzki, mocno angażujący emocjonalnie i refleksyjnie. W tym przypadku ciężar emocjonalny powieści waży więcej, bo przecież oparty jest na sprawie prawdziwej. Autorka z dużym wyczuciem łączy fakty z emocjami i fikcją literacką, wykorzystując historię nie tylko do opowiedzenia o tej jednej tragedii, ale równocześnie uświadamiając problem ogólny - bo czy w ogóle mamy świadomość, jak wiele dzieci w latach przeszłych, ale przecież nie tylko, znika bez śladu?
„Wyglądało jednak na to, że kilka lat z życia Iwony zostało skrupulatnie wymazanych z narracji przekazywanej Milenie. Kilka lat stanowiło lukę, której nikt nigdy nie wypełniał, ponieważ nikt o nią nie pytał.”
“Laleczka”, choć wydana w tym samym wydawnictwie, co “Smugi” i oparta na tym samym punkcie wyjścia budowy, jaką jest zbrodnia prawdziwa, jest zdecydowanie innym przeżyciem - bo właśnie w kategoriach przeżycia rozpatruję te dwie powieści. Nie chodzi w nich o rozbudowaną, zaskakującą intrygę (choć nie mam jej nic do zarzucenia), a o świadomość prawdziwego dramatu, prawdziwej niesprawiedliwości, jaka się z nimi wiąże. W “Laleczce” pierwsze skrzypce gra Milena, kobieta, której świadomość rodziny nagle wali się w posadach. Osoba, która była jej najbliższa, która ją wychowała, okazała się kimś, kto ją oszukał, czy to przez wypowiedziane słowa czy po prostu przemilczenie. Jak w takiej sytuacji nie zacząć podważać wszystkiego, z czego zbudowane jest życie? Dramat Mileny rozgrywa się obok dramatu jej rodziny sprzed trzydziestu lat, który w tej sytuacji przeżywać możemy od nowa razem z bohaterką. Ta historia nie przechodzi bez echa w głowie czytelnika, zasiewa w niej ziarno, które szybko się zakorzenia. Mimo kilku maleńkich detali, które lekko mnie podszczypywały (dotyczących bardziej słowa niż czegoś innego), bez wątpliwości jest to mocna pozycja, która niesie w sobie ogromny ładunek emocjonalny i zadaje pytania o podstawowe wartości takie jak prawda czy sprawiedliwość.
„(...) choć od przeszłości można uciekać – nie da się stworzyć przyszłości bez jej udziału.”
Moja ocena: 8/10
 
A już jutro będziemy mogli o “Laleczce” porozmawiać z jej autorką!
W środę 11 listopada na profilu @kryminalnatalerzu na Facebooku odbędzie się spotkanie na żywo z Małgorzatą Starostą - zaczynamy o 19:00!

szczegóły - klik!
 
Recenzja powstała we współpracy z Małgorzatą Starostą.



Podoba Ci się to, co robię?
Wesprzyj mnie na patronite.pl/kryminalnatalerzu i dołącz do grona moich Patronów!